Zo werken wij journalistiek
Omroep Súdwest wil inwoners van Súdwest-Fryslân voorzien van betrouwbare, relevante en begrijpelijke informatie over hun leefomgeving. We berichten over wat er in de gemeente en de streek gebeurt, onderzoeken wat besluiten en ontwikkelingen voor inwoners betekenen en bieden ruimte aan verschillende relevante perspectieven.
Onze redactie werkt onafhankelijk. Bestuurders, overheden, politieke partijen, adverteerders, sponsors, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden bepalen niet welke journalistieke conclusies wij trekken of hoe wij een onderwerp behandelen. De hoofdredactie is verantwoordelijk voor de redactionele keuzes en de inhoud van onze journalistieke producties.
Onze journalistieke uitgangspunten
Wij streven naar berichtgeving die waarheidsgetrouw, nauwgezet, controleerbaar, onafhankelijk en fair is. Dat betekent dat wij feiten zo goed mogelijk controleren, duidelijk maken waar informatie vandaan komt en onderscheid maken tussen feiten, beweringen, analyses en meningen.
Volledige zekerheid is niet altijd onmiddellijk mogelijk. In dat geval benoemen we wat wel is vastgesteld, wat iemand beweert en wat nog onbekend of onzeker is. Snelheid is voor ons geen reden om noodzakelijke controles over te slaan.
Nieuwsselectie en publiek belang
De redactie bepaalt zelfstandig waarover zij publiceert. Daarbij kijken we niet alleen naar wat aandacht trekt, maar vooral naar de betekenis voor inwoners. Onderwerpen kunnen nieuwswaardig zijn doordat ze gevolgen hebben voor bijvoorbeeld bestuur, publieke middelen, wonen, veiligheid, verkeer, gezondheid, onderwijs, natuur, cultuur of de leefomgeving.
We wegen het maatschappelijke belang van een publicatie af tegen mogelijke schade voor betrokkenen. Kritisch werken betekent voor ons: controleren, doorvragen en relevante informatie zoeken. Het betekent niet dat een verhaal vooraf positief of negatief moet uitvallen.
Bronnen en verificatie
We gebruiken bronnen waarvan we de herkomst kennen en die we voor het onderwerp voldoende betrouwbaar achten. Waar mogelijk raadplegen we oorspronkelijke documenten, gegevens, besluiten of eigen waarnemingen. Belangrijke feiten, cijfers, namen, functies, data en citaten worden gecontroleerd voordat we publiceren.
Bronnen worden in beginsel vermeld, zodat het publiek onze berichtgeving kan controleren. Als bronbescherming nodig is, kunnen we daarvan afwijken. De redactie beoordeelt dan de betrouwbaarheid, het belang en de noodzaak van anonimiteit. Wij beschermen de identiteit van bronnen aan wie vertrouwelijkheid is toegezegd.
Twee verwijzingen vormen niet automatisch twee onafhankelijke bronnen. Wanneer verschillende websites hetzelfde persbericht gebruiken, blijft de informatie in wezen uit één bron afkomstig. De hoeveelheid controle die nodig is, hangt af van de ernst, betwistbaarheid en mogelijke gevolgen van een bewering.
Persberichten en aangeleverde informatie
Een persbericht is voor ons een aanleiding of bron, geen automatisch journalistiek eindproduct. We onderzoeken wie de afzender is, welk belang deze heeft en welke controleerbare feiten in het bericht staan. Promotionele formuleringen nemen we niet als feiten over.
Bij een praktisch servicebericht, zoals een evenement of wegafsluiting, kan controle bij de verantwoordelijke organisatie voldoende zijn. Bij beleid, publiek geld, verwachte resultaten, conflicten of mogelijke schade voegen we passende verificatie, context en relevante perspectieven toe. Wanneer een bericht hoofdzakelijk een aankondiging blijft, presenteren we het herkenbaar als service-informatie of mededeling.
Hoor, wederhoor en faire behandeling
Personen of organisaties die in een publicatie worden beschuldigd, gediskwalificeerd of mogelijk ernstig worden geschaad, krijgen voldoende gelegenheid om op de concrete beweringen te reageren. Hun relevante reactie verwerken we bij voorkeur in dezelfde publicatie. Als een reactie voor de gestelde deadline uitblijft, kunnen we dat vermelden.
Wederhoor is geen vervanging voor feitencontrole. Ook wanneer iemand een beschuldiging ontkent, moet er voldoende feitelijke grondslag zijn om die beschuldiging te publiceren. Omgekeerd betekent fair berichten niet dat alle standpunten altijd evenveel ruimte krijgen. We wegen perspectieven op relevantie, deskundigheid en feitelijke onderbouwing.
Feiten, analyse en mening
Nieuws, analyse en opinie hebben verschillende functies en worden voor het publiek herkenbaar gepresenteerd. In nieuwsberichten scheiden we vastgestelde feiten, beweringen en meningen zo duidelijk mogelijk. Columns, recensies en andere opiniërende bijdragen worden als zodanig aangeduid.
Privacy, waardigheid en kwetsbare personen
We respecteren de persoonlijke levenssfeer en waardigheid van de mensen over wie we berichten. Een inbreuk op de privacy moet noodzakelijk en evenredig zijn aan het publieke belang. We zijn extra terughoudend bij minderjarigen en werken altijd met toestemming van ouders/verzorgers, slachtoffers, nabestaanden en andere kwetsbare of onervaren betrokkenen.
Persoonskenmerken zoals afkomst, religie, gezondheid, beperking of seksuele gerichtheid noemen we alleen wanneer die informatie relevant is voor een goed begrip van het onderwerp. Beelden, audio en citaten worden niet misleidend bewerkt of buiten de context gebruikt die een betrokkene redelijkerwijs mocht verwachten.
Open werkwijze en respectvolle benadering
Onze medewerkers maken in beginsel duidelijk dat zij voor Omroep Súdwest werken, wat het doel van hun benadering is en voor welk soort publicatie informatie wordt gevraagd. We maken heldere afspraken over publicatie, achtergrondinformatie, anonimiteit, embargo en inzage voor feitelijke controle.
We behandelen bronnen, geïnterviewden, publiek en collega’s professioneel en respectvol. Het vooraf laten controleren van een tekst geeft een bron geen recht om de journalistieke invalshoek of conclusie te bepalen. Feitelijke onjuistheden worden wel gecorrigeerd.
Gebruik van kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie kan de redactie ondersteunen bij bijvoorbeeld transcriptie, samenvatting, ordening of taalbewerking. AI is geen journalistieke bron en neemt geen publicatiebesluit. Namen, cijfers, citaten, conclusies en andere relevante informatie worden gecontroleerd aan de hand van oorspronkelijke bronnen. Een redactiemedewerker blijft verantwoordelijk voor het uiteindelijke product. Vertrouwelijke brongegevens en gevoelige persoonsgegevens worden niet zonder passende waarborgen in externe AI-systemen verwerkt. Synthetisch of ingrijpend aangepast beeld en geluid dat de indruk kan wekken dat het een registratie van de werkelijkheid is, wordt niet misleidend gebruikt en wordt waar nodig duidelijk aangeduid.